PRIM Spartak 39 recensie – Horloge waar fans al jaren om vroegen

Tags: Reviews | Prim | Heren | Klassiek | Formeel | Traditioneel

29.9.2026 | 7 MIN

De nieuwe PRIM Spartak 39 is in één woord te vangen: terugkeer. Een terugkeer naar de roots, speelsheid en de gewone sterveling. Eindelijk is er een kwalitatief Tsjechisch horloge dat met zijn historische design, sterke uitrusting en scherpe prijs de buitenlandse concurrentie uitdaagt. Waarom dit het belangrijkste PRIM-horloge van het afgelopen decennium is, lees je in dit artikel.

Niet zo lang geleden bezocht onze redactie de PRIM-manufacture in Nové Město nad Metují. Naast een blik achter de schermen van de productie kregen we daar ook de aankomende nieuwigheden te zien. Eén model stak er echter met kop en schouders bovenuit en wakkerde meteen ons enthousiasme aan. Het was een nieuwe interpretatie van het iconische model PRIM Spartak, dat meer dan 70 jaar geleden de basis legde voor een eigen horlogetraditie in het toenmalige Tsjechoslowakije.

Wat sprak ons zo aan in deze nieuwkomer? Bijvoorbeeld dat de Spartak voor het eerst verkrijgbaar is met een uurwerk van Zwitserse makelij. Bovendien kreeg hij volledig nieuwe kleurvarianten mee. De kers op de taart is de prijs, die minder dan de helft bedraagt van het manufacture-model. Met deze stap geeft PRIM gehoor aan de wens van vele fans die al jaren vroegen om beter bereikbare varianten van de bekendste historische modellen. Weet PRIM de hoge verwachtingen echter waar te maken?

Korte historische excursie

Voor we samen het horloge zelf verkennen, kan ik een kleine blik in het verleden niet laten. Het oorspronkelijke model Spartak was vanuit historisch oogpunt voor de Tsjechoslowaakse horlogemakerij absoluut cruciaal:

Het was 1949 en een kleine groep werknemers van de staatsonderneming Chronotechna stond voor de zwaarste taak van hun leven – Tsjechoslowakije had een eigen productie van polshorloges nodig. En wel snel! Hoewel men letterlijk vanaf nul begon, zagen de eerste prototypes al vijf jaar later het levenslicht. De eerste Tsjechoslowaakse horloges Spartak luidden toen het tijdperk van PRIM-polshorloges in, dat ondanks alle obstakels tot op heden voortduurt.

Prototype van het Spartak-horloge uit 1954. Bron: www.antik-hovorka.czVoor de start van de serieproductie moesten de nieuwe Spartaks eerst grondig worden getest. De zogenaamde lekenproeven moesten eventuele tekortkomingen blootleggen die in de interne ontwikkeling niet waren ontdekt. Daarom werden drie testseries van vijfhonderd stuks vervaardigd. De horloges werden vervolgens overhandigd aan zorgvuldig geselecteerde personen uit uiteenlopende beroepsgroepen. Na afloop van deze proeven konden de testers het horloge overnemen voor een zeer gunstig bedrag van 150 Kčs. Een niet nader gespecificeerd aantal van deze horloges is tot op heden in omloop en geniet grote populariteit onder verzamelaars.

Prototype van het Spartak-horloge uit 1954. Bron: www.antik-hovorka.cz

[[M4538]]

Het eerste Tsjechoslowaakse Spartak-horloge uit 1954. Bron: www.antik-hovorka.cz

Waarom de naam Spartak? Het communistische regime zocht een pakkende, ideologisch passende naam – al had het horloge bijna 'Kotva' geheten. Uiteindelijk zijn er slechts zo’n 1600 stuks als Spartak geproduceerd. In 1957 werd besloten de naam te uniformeren met de PRIM-wekkers. Die nieuwe naam sloeg direct aan en leeft generaties later nog steeds voort.

PRIM grijpt niet voor het eerst terug op het Spartak-model. De recente modellen Spartak 39 en 43 Manufacture waren echter uitsluitend voorzien van prijzige manufacture-kalibers. Omdat de nieuwkomer qua design sterk op deze voorgangers voortbouwt, trekken we in deze review vaker de vergelijking. Ter opfrissing hierbij een foto:

Ik ben Spartacus!

In de inleiding sprak ik over de "terugkeer van speelsheid", en dat zie je direct terug in de vijf frisse wijzerplaatkleuren. PRIM experimenteert met historisch ongewone tinten: modern turkoois, uitgesproken rood en zacht oker. Kiezen wordt lastig, al is er voor de klassieke liefhebber ook donkerblauw en grijs

De nieuwe kleuren worden bovendien versterkt door een subtiel gradiënteffect. Voor zover we hebben gezien, komt dat het best tot uiting bij de rode, turkooizen en grijze variant. Ik durf te zeggen dat ik iets zo lichts en speels bij PRIM nog niet eerder heb gezien. In vergelijking met de manufacture-modellen, die uitsluitend in wit, blauw en bruin verkrijgbaar waren, is dit dus een totaal andere aanpak en positionering. Een benadering die vooral bedoeld is om de Spartak te verlichten, te moderniseren en ook dichter bij een jonger publiek te brengen.

De wijzerplaat is, net als bij zijn voorganger, zuiver minimalistisch. Opvallend is de mix van puntvormige en Arabische indices. Deze zijn bij elke kleurvariant helder wit, wat voor een prachtig contrast zorgt. Een absolute primeur voor PRIM is dat al deze indices én de wijzers volledig lichtgevend zijn, voor perfecte afleesbaarheid in het donker.

De lichtgevende indices en wijzers van het nieuwe PRIM Spartak 39-model waren voor ons een grote verrassing.

Verder vinden we op de wijzerplaat gedrukte minutemarkeringen, waarvan de kleurtoon telkens fraai aansluit bij de specifieke kleurvariant. Tot slot is er het logo zelf. Dat is, net als bij het historische voorbeeld, in blokletters geschreven – elegant, minimalistisch en vooral iconisch. De hele wijzerplaat wordt beschermd door gebold saffierglas met een interne antireflectiecoating.

Opmerkelijk is dat het horloge, ondanks het behoud van enkele oorspronkelijke designelementen, zeer modern oogt. Daaraan draagt vooral de kast bij, waar we nu nader naar kijken.

Met een diameter van 39 mm en 9,6 mm hoogte is de kast compact en modern. Hoewel hij sprekend op zijn manufacture-voorganger lijkt, is hij indrukwekkend genoeg 1,2 mm platter – zélfs na de overstap van een handopwinder naar een automaat! De bescheiden lug-to-lug van 48 mm en de standaard bandaanzet van 20 mm blijven behouden, wat het wisselen van banden heel eenvoudig maakt.

De kast van de nieuwe Spartak valt op door de mix van gepolijste en geborstelde vlakken.

Met een waterdichtheid van 5 ATM overleeft de Spartak moeiteloos dagelijks watercontact, zoals regen of douchen. Het massieve, met zeven schroeven bevestigde achterdeksel toont enkel de modelnaam. Dit biedt de perfecte ruimte voor een persoonlijke gravure, wat ongetwijfeld een populaire service wordt. De met het Nové Město-pictogram gesigneerde kroon maakt het geheel af.

Het achterdeksel is gemarkeerd met het pictogram van Nové Město en het opschrift Spartak 39.

Wat direct opvalt aan de robuuste rundleren banden, is de perfecte kleurafstemming. Zowel het leer als het stiksel sluiten naadloos aan op de tinten van de wijzerplaat en secondewijzer. Praktisch zijn ook de quick-release bandpennen en de doornsluiting, die stijlvol is afgewerkt met het pictogram van de bogen van Nové Město.

Bij het manufacture-model was het pictogram slechts gegraveerd. Dit is dus een heel aangename wijziging.

De aandrijving van de nieuwe Spartak komt niet langer van een manufacture-kaliber, maar van het bekende Zwitserse Sellita SW200-1 uurwerk. Deze "Kalasjnikov van de horlogewereld" is de gouden standaard: automatische en handopwinding, 4 Hz, 42 uur gangreserve en een stopseconde. Extra pluspunten zijn het eenvoudige onderhoud en de ruime beschikbaarheid van onderdelen.

Eindoordeel

In de inleiding klonk al dat de nieuwe Spartaks 39 volgens mij de belangrijkste PRIM-horloges van het afgelopen decennium zijn. Dat denk ik al vanaf het eerste moment dat ik het horloge zag. Als PRIM de laatste jaren namelijk iets echt miste, dan was het een model dat klanten door het hele maatschappelijke spectrum heen kon aanspreken. En vooral een geheel nieuwe generatie klanten naar dit geweldige merk kon brengen. De Spartak heeft die taak voortreffelijk opgepakt en ik kan als groot PRIM-fan trots zeggen dat ik volledig in de ban ben van hun nieuwste creatie!

Kortom: alles valt hier perfect op zijn plek. De prachtige kleuren, het minimalistische design en de comfortabele kast vormen een ijzersterk geheel met een passend uurwerk. De historische erfenis is in een modern jasje gestoken, waardoor het verhaal van het eerste Tsjechoslowaakse horloge prachtig voortleeft en hopelijk een heel nieuw publiek aanspreekt.

Natuurlijk rijst de vraag naar de prijs. Die was voor mij een grote en vooral aangename verrassing. Ja, het gaat nog steeds niet om een horloge dat voor iedereen betaalbaar is, maar in de totale context van het PRIM-aanbod is het naar mijn mening een zeer faire propositie. Kijk maar eens welke bedragen andere fabrikanten vragen voor horloges met hetzelfde uurwerk. Daar komt nog bij dat het hier gaat om een horloge met zo’n sterke historische lading. Voor het eerst kan ik zonder overdrijven stellen dat Tsjechische PRIM-horloges ook over de grenzen competitief zijn.

Ik wens de nieuwe Spartak veel succes en hoop dat het een gewild model wordt onder alle generaties. Interessant kan ook de toekomst zijn in de context van nieuwe kleuren en aanpassingen van de wijzerplaat. Door de minimalistische benadering van de wijzerplaat leent hij zich daar namelijk uitstekend voor.

Wat vinden jullie van de nieuwe Spartak 39? Deel je mening met ons in de reacties.

Fotobronnen:

• Foto's van de fabrikant
• Hodinky 365

Verder interessant:

14.1.2025
PRIM Sport 38 A recensie – Een vervulde wens van menig PRIM-liefhebber