Fortis Stratoliner S-41 recensie – Op naar het oneindige en nog verder!

Tags: Reviews | Fortis | Klassiek

9.12.2025 | 6 MIN

Een aanbod om een horloge te recenseren dat in de ruimte is geweest, sla je simpelweg niet af. Aan de Fortis Stratoliner S-41 valt meer interessants te ontdekken dan je op het eerste gezicht ziet, en toch schreeuwt hij niet van de daken dat hij iets bijzonders is. Ik weet dat je de conclusie niet aan het begin moet verklappen, maar vooruit: hoewel ik een paar dingen vond die ik zou verbeteren, zijn dit mijn absolute top ruimtehorloges, die in de praktijk zelfs de Speedmasters zouden kunnen overtreffen. Genoeg spoilers, laten we in detail naar de Stratoliner kijken.

Eerste indruk

Elke enigszins oplettende lezer heeft waarschijnlijk al begrepen dat ik enthousiast ben over de Stratoliner. Maar waarom eigenlijk? Ik wil de verfijnde indexen, de spatiëring, de details en eigenlijk de hele wijzerplaat uitlichten. Design is natuurlijk subjectief, maar hier is het wat mij betreft echt raak.

Tegelijkertijd moet ik zeggen dat het horloge vrij groot (diameter 41 mm, hoogte 14,5 mm) is, en hoewel Fortis dat “minpunt” compenseert met een zeer prettige stalen band, een bruut robuuste sluiting en overall uitstekende afwerking, zullen er nu eenmaal mensen zijn die zulke zware en hoge horloges niet waarderen. Hoe dan ook, het horloge maakt een zeer solide, bijna toolwatchachtige indruk. Een echt werkpaard dat niet terugschrikt voor modder, water, stoten, magnetische velden en uiteindelijk zelfs de ruimte.

Uurwerk

Hoewel het uurwerk me meestal niet zó bezighoudt, is de Stratoliner een uitzondering. Hoe interessant hij ook in andere opzichten is, de grootste troef is waarschijnlijk het mechanische automatische uurwerk WERK 17. Dit is niet zomaar een standaarduurwerk met een andere rotor dat vervolgens “in-house” wordt genoemd. Maar het is óók geen Fortis in‑house uurwerk. Hoe zit het dan?

Bron: https://chrononautix.com/

Begin jaren twintig werd Fortis overgenomen door de nieuwe eigenaar Jupp Philipp. En die gaf meteen gas! Hij benaderde de legendarische uurwerkfabrikant La Joux-Perret (hierna LJP) met de vraag een uurwerk te ontwikkelen dat ook in de ruimte functioneert. Bij LJP zei men „Jawel meneer. Geen probleem.” – en zo ontstond WERK 17, waarvan de laatste testfase daadwerkelijk in de ruimte plaatsvond. Fortis stuurde enkele testuurwerken naar 30 km hoogte en men kon alleen maar hopen dat al die inspanningen niet vergeefs zouden zijn.

Qua specificaties is WERK 17 allesbehalve slecht. Hij heeft een gangreserve van 60 uur, telt 26 synthetische robijnen en een frequentie van 28.800 vph. Daarnaast is er een antischokconstructie met een doorlopende dwarsbrug over de volledige chronograafmodule, wat kort gezegd de stijfheid en robuustheid van het hele uurwerk verhoogt.

Als horlogenerd pink ik bijna een traantje van blijdschap weg. De zwakke plek van chronografen is vaak hun kwetsbaarheid en dure service, maar hier zou ik het misschien wel aandurven om ze dagelijks te dragen. Als een uurwerk letterlijk voor ruimtemissies is ontwikkeld, moet het wel tegen een stootje kunnen.

Wijzerplaat

Alle varianten zijn prachtig, minimalistisch en tot in detail uitgewerkt; ik zou eerlijk gezegd niet weten welke ik moet kiezen.

Ik heb voor deze recensie de blauwe variant, dus die beschrijf ik, maar veel van het onderstaande geldt voor alle kleurstellingen. De basis van de wijzerplaat heeft een lichtabsorberende, stofachtige textuur. In de zon komt die echt tot leven – er is genoeg te zien.

Er zijn drie witte subregisters: één voor de lopende seconden, één 30‑minutenteller en één uurenteller. Aan de rechterkant van de wijzerplaat staan het Fortis-logo en een day‑date.

Ik was blij te zien dat Fortis een eigen lettertype gebruikt dat mooi in het geheel past: minimalistisch en uitstekend afleesbaar. Tot slot is er een witte rand met zeer verfijnde rood‑zwarte indexen en gemarkeerde 5‑minutenmarkeringen.

Tussen glas en wijzerplaat staat de gegraveerde tekst „DER HIMMEL IST NICHT DAS ENDE DER WELT”, wat vrij vertaald zoiets betekent als „De hemel is niet het einde van de wereld”. Wat echter extreem interessant is aan de Stratoliner, is de luminantie.

De lume licht namelijk alleen op gemarkeerde segmenten die overeenkomen met de sleutel­fases van een raketlancering. Er is 30 s, de tijd die nodig is om de motoren te ontsteken. Op de minutenteller zijn 15 minuten gemarkeerd, de duur van een gewichtloze ofwel suborbitale vlucht. En tot slot is er anderhalf uur gemarkeerd: het traject van de start van de missie tot en met de terugkeer.

Aangezien ik op horloges dol ben op lume en aangezien ik ook nog eens erg van ruimtevaart en sci‑fi houd, is dit voor mij absoluut fenomenaal – hiervoor krijgt Fortis van mij vijf van de vijf mogelijke sterren.

Kast

Zoals ik al schreef: het horloge is hoog, massief en zwaar. Op de stalen band weegt het 230 gram, bepaald geen lichtgewicht. De wijzerplaat wordt afgedekt door saffierglas met dubbelzijdige antireflectie. In deze prijsklasse zou alles anders onacceptabel zijn. Ten tijde van schrijven kost het horloge net geen 137 duizend, oftewel iets meer dan 5 duizend euro, waardoor we uitkomen in het luxere segment, waar ik kritischer moet zijn.

De kast oogt vrij scherp en vooral functioneel, maar blijft beslist niet oncomfortabel. Met zijn hoogte van 14,5 mm zal de Stratoliner echter moeite hebben onder een overhemdmanchet te glijden. Ik houd van het subtiele detail op de lunette en de kroon in de vorm van een zwarte ring, waarschijnlijk van een ander materiaal dan staal (ik had op dat moment geen refractometer of spectrometer bij me). In elk geval verdeelt het het horloge mooi in segmenten en verkleint het optisch de kasthoogte.

Aan de onderzijde vinden we een saffieren zichtbodem. Het achterdeksel is met schroeven vastgezet en langs de rand staan enkele opschriften; de interessantste is „SPACE RESISTANT 20 ATM”, een verwijzing naar bestendigheid tegen de ruimte en tegelijk naar 20 ATM waterdichtheid, wat er overigens ook uitstekende duikers van maakt. De kroon is namelijk geschroefd, waardoor de zwakste schakel de niet‑geschroefde chronograafdrukkers zullen zijn.

Bron: https://chrononautix.com/

Band

Aan de band zie ik één schoonheidsfoutje. Hij sluit niet aan op de kast, waardoor er een opening tussen kast en band ontstaat. Dat is alles. Verder is het een niet‑taps toelopende drie‑schakel stalen band, zeer solide en met een sluiting die microverstelling biedt.

De microverstelling is zeer fijn en de drager het horloge echt precies op maat kan zetten. De sluiting is breed en kwam op mij net zo goed als onbreekbaar over als de rest van het horloge. Hier heb ik niets op aan te merken; integendeel, hoewel het horloge groot en zwaar is, draagt het dankzij de band verrassend prettig als daily. Let wel bij het wisselen van de band, want de Stratoliner heeft geen traditionele springbars maar schroefpennen, waardoor wisselen wat lastiger kan zijn.

Slotwoord

Concurrentie zie ik bij de goedkopere Bulova Lunar Pilot, die tamelijk groot is en quartz (zij het zeer nauwkeurig), en waarvan de mechanische voorgangers daadwerkelijk op de maan waren.

Een andere tegenstander is de Speedmaster van Omega, die in de retail enkele duizenden euro duurder zijn. Hun voordeel? Ze zijn top en hebben een top verhaal. Nadeel? Heel veel mensen hebben er één. De Stratoliner is een zeer draagbaar daily alternatief dat van deze drie naar mijn idee het meest functioneel en het meest robuust is – en waarschijnlijk de variant die ik zou kiezen voor een trip naar de ruimte.

Al met al is de doelgroep van de Stratoliner horlogeliefhebbers en horlogenerds – mijn favoriete groepen.

Wie dit vandaag helemaal heeft uitgelezen, mag zichzelf als beloning de moonwalk van Michael Jackson aanleren.

Bronnen van de foto’s: officiële persbeelden van de fabrikant, https://chrononautix.com/

Dit zou je verder kunnen interesseren: